• Sopar en Meines: 'We beginnen dit jaar rustig, namelijk met het organiseren van een wandeling langs alle historische plekken.'

    Han Giskes

Bokkiesdag in ere hersteld

PURMEREND In 1986 kwam er in Purmerend een einde aan het feest 'Pinkster 3'. Reden: teveel ellende met dronken Zaankanters en Purmerenders. Zaankanters? Jazeker. Ook moest er met regelmaat een aangelijnde bok worden bevrijd, die nog mekkerend stond te wachten op zijn koper die op dat moment zijn roes aan het uitslapen was.

Vincent Jansen

'Pinkster 3 is feitelijk de eerste Bevrijdingsdag die we vieren en een van de grootste feesten die Purmerend toen kende', vertellen Daan Sopar en Henk Meines, beiden Gildegids en rasechte Purmerenders, enthousiast. 'We willen deze fantastische traditie daarom weer in ere herstellen. Te beginnen met een historische wandeling op 11 juni.'

GESCHIEDENIS We duiken even de geschiedenisboeken in. Noord Holland is deels in handen van de Spanjaarden en deels in handen van Willem van Oranje. Het is rond Pinksteren in het jaar 1574 als de Spanjaarden zich willen revancheren na een gevoelige nederlaag in de 'Slag op de Zuiderzee'. Het plan is om onder andere via Purmerend en Zaandam een offensief in te zetten en zo Hoorn weer in te nemen. Maar onder andere ter hoogte van Purmerend kwamen ze van een koude kermis thuis. Meines: 'Vroeger was Purmerend omgeven door meren en sloten en slechts via enkele stukken vasteland bereikbaar. Hier maakten de Purmerenders dankbaar gebruik van. De Spaanse soldaten stonden tot hun enkels in de bagger, toen ze door een leger van boeren en soldaten onder leiding van Diederick van Sonoy werden verschalkt. Waar vroeger de muziektent stond (aan de Nieuwegracht) sneuvelden er 300 Spaanse soldaten.'

FEEST Bevelhebber Sonoy gaf zijn manschappen een extra vrije dag, 'Pinkster 3' genaamd. Omdat ook langs de Zaan een flinke overwinning werd geboekt op de Spanjaarden, werd er de 4 eeuwen daarop in Purmerend en de Zaanstreek 'Pinkster 3' gevierd. Tot 1986 dus. 'De dinsdag na Pinksteren was het groot feest', zegt Sopar. 'Dat viel dan samen met de veemarkt, dus kwamen veel Zaankanters in Purmerend een 'bokkie kopen'. Het bokkie werd gebruikt om het gazon (op z'n Zaans: 'het bleekje') schoon te grazen. Ten tijde van de winter werd het bokkie vervolgens geslacht en verorberd.'

SLOKKIE Hoewel het bokkie op zich niets met de bevrijding te maken heeft, stond een 'bokkie kopen' wel gelijk aan het vieren van Pinkster 3. 'Na verloop van tijd werd 'bokkie kopen' natuurlijk 'slokkie kopen', lacht Meines. 'Het resultaat was dat men vaak al om 14.00 's middags dronken was en dat draaide steeds uit op kroeggevechten. Uiteindelijk heeft de gemeente in 1986, ook door de MKZ (mond-en-klauwzeer, red.) het feest verboden.'

WANDELING Vandaag de dag zijn Meines en Sopar vastbesloten Pinkster 3 weer in ere te herstellen. 'We zien echt mogelijkheden om Pinkster 3 weer op de kaart te zetten. Veel Purmerendse ondernemers hebben al aangegeven eraan mee te willen werken. Maar we beginnen dit jaar rustig, namelijk met het organiseren van een wandeling langs alle historische plekken. Eerst maar eens uitleggen wat we nu eigenlijk willen vieren', aldus de heren.

De historische wandeling op '3e Pinksterdag' begint om 13.30 op de Kaasmarkt, en voert onder andere langs prominente plekken in de Purmerendse geschiedenis. De tocht duurt circa 1,5 uur en eindigt bij Proeflokaal Bakker op de Koemarkt, waar onder het genot van een drankje en een hapje een historische film wordt vertoond over de Purmerendse markten. Inschrijven kan tot 1 juni bij de museumshop op de hoek Peperstraat/Kaasmarkt, voor slechts €3,50 inclusief consumptie. Voor meer informatie of reservering, bel 0299-207022.