• Jos Lutz

Gelutz in de Ruimte

Als docent, vader, ondernemer en betrokken Purmerender verwondert Jos Lutz zich regelmatig. Elke twee weken deelt hij zijn gedachten met u in de column 'Gelutz in de Ruimte'.

De tweedeling

Ik werk nu al heel wat jaartjes op een VMBO, toen ik er begon was het nog een LTS. En al die tijd loop ik met veel plezier te sleuren aan jongeren die niet van lezen houden. We hebben van alles ingebracht, en doen dat nog elke dag. Het argument dat je het nodig hebt voor school maakt weinig indruk op een puber. Enthousiaste verhalen over mooie boeken die ze missen doet ze meewarig glimlachen. Kranten zijn iets voor hun grootouders. Ze lezen wel. Snapchat. Instagram.

Als je je over alles druk maakt, word je niet oud in het onderwijs. Je maakt er het beste van en geniet van de kleine successen. Dat jongeren steeds minder lezen leek me ook niet het allergrootste probleem. Maar onlangs was er weer een onderzoek waaruit bleek dat het onderwijs er maar niet in slaagt om de tweedeling in de samenleving kleiner te maken. Louis Davids zong in 1935 'als je voor een dubbeltje geboren bent' (wordt je nooit een kwartje). Helaas blijkt ons onderwijs daar sindsdien weinig aan veranderd te hebben. Ondanks eindeloze plannen van evenveel linkse ministers. Het opleidingsniveau van de ouders blijkt nog steeds bepalend voor de schoolcarrière van de kinderen. En daar zouden we ons wel druk over moeten maken. En zo komen we toch weer op lezen. Je kan leren koken op 24 kitchen en ukelele leren spelen via youtube. Maar op een dag krijg je een brief. Een mail. Van de woningbouw. De gemeente. De overheid. Over studiefinanciering. Over zorgtoeslagen. Van je baas, over je pensioen. Misschien meldt de brief dat je donor bent tenzij. En op een dag wil je misschien hogerop komen op je werk. Dan loop je vast omdat je lezen stom vond. En je ouders ook. Ik denk dat laaggeletterdheid de tweedeling in stand houdt. De bibliotheken doen er van alles aan, ook maatschappelijk werk en onderwijs. Die moeten volhouden en nog een tandje bij zetten. Maar de sleutel ligt echt bij de ouders: lees je jonge kind voor. Vanaf de wieg, een paar minuutjes voor het slapen. En geef ze af en toe een leuk boek in plaats van een tablet. Ik weet het, dit klinkt belerend en suf. Maar het gaat niet om het verhaaltje voor het slapen. Het gaat om hun plek in de samenleving. Het gaat om de rest van hun leven.